KATYN MEMORIAL WALL

Odpis Noty sowieckiej z 25 kwietnia 1943, zrywajacej jednostronnie sowiecko-polskie stosunki dyplomatyczne. Nota przekazana slownie ambasadorowi polskiemu w Moskwie, Tadeuszowi Romerowi w odpowiedzi na zyczenie Rzadu Polskiego z 17 kwietnia 1943, aby wykopy, wypelnione zwlokami zamordowanych polskich oficerow, odkryte przez Niemcow w Katyniu, zostaly zbadane przez niezalezna i bezstronna organizacje - Miedzynarodowy Czerwony Krzyz.
W imieniu Rzadu Polskiego Ambasador odmowil przyjecia Noty.

Nota podpisana przez Ludowego Komisarza Spraw Zagranicznych, Wiaczeslawa Michajlowicza MOLOTOWA - 5 marca 1940, jako czlonek Politbiura Komitetu Centralnego, Molotow glosowal za zaleceniem NKWD, aby oficerowie ci zostali zamordowani.
Egzekucje rozpoczeto 5 kwietnia, 1940.

Moskwa, 25 kwietnia, 1943 roku

Panie Ambasadorze!

Z polecenia Rzadu Zwiazku Socjalistycznych Republik Sowieckich, mam zaszczyt podac do wiadomosci Rzadu Polskiego, co nastepuje:

Rzad Sowiecki uwaza zachowanie sie w ostatnim czasie Rzadu Polskiego w stosunku do ZSSR za calkowicie nienormalne i naruszajace wszelkie zasady i normy stosunkow wzajemnych miedzy dwoma sojuszniczymi panstwami.

Wroga Zwiazkowi Sowieckiemu, oszczercza kampania podjeta przez niemieckich faszystow w zwiazku z zabiciem przez nich na terenie okupowanym przez wojska niemieckie w rejonie Smolenska polskich oficerow, zostala natychmiast podchwycona przez Rzad Polski i jest podsycana na wszelkie sposoby przez oficjalna polska prase. Rzad Polski nie tylko nie dal odporu podlym faszystowskim oszczerstwom, rzuconym na ZSSR, lecz nawet nie uznal za potrzebne zwrocenie sie do Rzadu Sowieckiego z jakimikolwiek pytaniami, czy o wyjasnienia w tej sprawie.

Wladze hitlerowskie, popelniwszy na polskich oficerach potworna zbrodnie, graja komedie dochodzenia, w inscenizacji ktorej wykorzystaly dobrane przez siebie polskie, profaszystowskie elementy w okupowanej Polsce, gdzie wszyscy znajduja sie pod butem Hitlera i gdzie uczciwy Polak nie moze sie otwarcie wypowiadac.

Zarowno Rzad Polski, jak i rzad hitlerowski wciagnely do "dochodzenia" Miedzynarodowy Czerwony Krzyz, zmuszony do wziecia udzialu w tej dochodzeniowej komedii, ktorej rezyserem okazuje sie byc Hitler. W warunkach terrorystycznego rezymu, z jego szubienicami i masowym wyniszczaniem spokojnej ludnosci. Zrozumiale, ze takie "dochodzenie", prowadzone za plecami Rzadu Sowieckiego, nie moze wzbudzac zaufania ludzi, posiadajacych choc troche uczciwosci.

Fakt, ze wroga kampania przeciw Zwiazkowi Sowieckiemu podjeta zostala jednoczesnie w niemieckiej i polskiej prasie oraz prowadzona jest na jednej i tej samej plaszczyznie - ten fakt nie pozostawia watpliwosci, ze miedzy wrogami aliantow - Hitlerem i Rzadem Polskim - istnieje zwiazek i zmowa w prowadzeniu tej wrogiej kampanii.

W czasie, kiedy narody Zwiazku Sowieckiego brocza krwia w ciezkich zmaganiach z hitlerowskimi Niemcami, wytezajac wszystkie swoje sily dla rozgromienia wspolnego wroga narodow rosyjskiego i polskiego oraz wszystkich pokoj milujacych, demokratycznych krajow, Rzad Polski, dogadzajac tyranii Hitlera, zadaje Zwiazkowi Sowieckiemu zdradziecki cios.

Rzadowi Sowieckiemu jest wiadomym, ze ta wroga kampania przeciw Zwiazkowi Sowieckiemu podjeta zostala przez Rzad Polski po to, aby wyzyskac oszczercze hitlerowskie falszerstwa dla wywarcia nacisku na Rzad Sowiecki, w celu wydarcia od niego ustepstw terytorialnych kosztem interesow sowieckiej Ukrainy, sowieckiej Bialorusi i sowieckiej Litwy.

Wszystkie te okolicznosci zmuszaja Rzad Sowiecki do uznania, ze obecny Rzad Polski, stoczywszy sie na droge zmowy z rzadem hitlerowskim, zerwal czynnie sojusznicze stosunki z ZSSR i stanal na stanowisku wrogim do Zwiazku Sowieckiego.

Na podstawie tego, Rzad Sowiecki zdecydowal o przerwaniu stosunkow z Rzadem Polskim.

Prosze przyjac, Panie Ambasadorze, zapewnienie o moim najglebszym szacunku.

/-/ W. Molotow

Do
Pana T. ROMERA
Ambasadora Nadzwyczajnego i Pelnomocnego
Rzeczypospolitej Polskiej
Moskwa

(translation by Electronic Museum Canada from the Soviet official Russian language version)

Odpowiedz ambasadora polskiego w Moskwie, Tadeusza Romera, na Note sowiecka z 25 kwietnia 1943, zrywajaca jednostronnie sowiecko-polskie stosunki dyplomatyczne

Moskwa, 26 kwietnia 1943 r.

Panie Komisarzu Ludowy,

W dniu dzisiejszym o godz. 0:15 rano zechcial mnie Pan przyjac na Swe zaproszenie w celu odczytania mi noty na moje imie za podpisem Pana, datowanej z dnia 25 b.m. i komunikujacej mi postanowienie Rzadu sowieckiego przerwania stosunkow z Rzadem polskim. Wysluchawszy tekstu noty oswiadczylem, ze nie pozostaje mi nic innego jak przyjac z ubolewaniem do wiadomosci decyzje Rzadu sowieckiego, ktory poniesie pelna i wylaczna odpowiedzialnosc za ten krok. Rownoczesnie jednak zastrzegam sie z najwieksza stanowczoscia przeciwko motywom i wnioskom przytoczonym w odczytanej mi nocie, ktore w niedopuszczalny sposob przypisuja Rzadowi polskiemu postepowanie i intencje calkowicie sprzeczne z rzeczywistoscia, a przeto uniemozliwiaja mi przyjecie tej noty. Przytoczylem ponadto, ze, wbrew twierdzeniu noty, Rzad polski juz od bez mala 2 lat staral sie bezskutecznie o uzyskanie od Rzadu sowieckiego wyjasnien w sprawie zaginionych oficerow polskich, a ostatnio zwrocil sie o to ponownie w nocie do p. Ambasadora Bogomolowa z dnia 20 b.m.

Poniewaz pomimo mojej odmowy przyjecia noty otrzymalem ja pozniej w hotelu w opieczetowanej kopercie Ludowego Komisarjatu Spraw Zagranicznych, mam zaszczyt odeslac ja w zalaczeniu zgodnie z moim wyzej wyluszczonym stanowiskiem.

Zechce Pan, Panie Komisarzu Ludowy, przyjac wyrazy mojego najwyzszego powazania.

/-/ Tadeusz Romer

Do Pana
Ludowego Komisarza Spraw Zagranicznych
W. M. Molotowa
w Moskwie

(Polish official Polish language version)