ZBRODNIE SOWIECKIE PRZECIW POLSCE
W OKRESIE DRUGIEJ WOJNY SWIATOWEJ

Z okazji obchodow 65 rocznicy Zbrodni Katynskiej
Uniwersytet Sw. Pawla, Ottawa
21 kwietnia, 2005

* * * * *

Robotnicy Zachodniej Ukrainy i Zachodniej Bialorusi, dzieki bratniej pomocy ludzi sowieckich i ich Armii Czerwonej, zostali na zawsze wyzwoleni z klasowej i narodowej opresji polskiej burzuazji.
Zyskali wlasna ojczyzne - kraj szczesliwosci - ZWIAZEK SOWIECKI.
W ciagu ostatniego roku, masy ludowe nowych sowieckich terenow zrobily pod przewodem Partii Bolszewickiej i Wielkiego Stalina olbrzymi postep. Z kazdym uplywajacym dniem rozwija sie ekonomia, rosna fabryki, otwierane sa tuziny - nie, setki - szkol, bibliotek, szpitali i kin. Rozwija sie zycie kulturalne, zlikwidowane zostalo bezrobocie, pojawily sie setki spoldzielni produkcyjnych, pojawily sie takze tuziny stacji maszynowo-traktorowych. Ogrzewani slonecznymi promieniami stalinowskiej konstytucji, ludzie radosnie buduja nowe zycie.

Sergiej Kozewnikow (komisarz Korpusu Frontu Ukrainskiego), podsumowujac 'rewolucje socjalno-kulturalna' na okupowanych przez Sowietow terytoriach Panstwa Polskiego, w rok po hitlerowsko-sowieckiej inwazji Polski we wrzesniu 1939 roku.
Krasnaya Zvezda ([Czerwona Gwiazda - dziennik Armii Czerwonej] - 18. IX. 1940)

* * * * *

Po zakonczeniu Drugiej Wojny Swiatowej ustanowiono w Norymberdze Miedzynarodowy Trybunal Wojskowy dla sadzenia przywodcow nazistowskich Niemiec za zbrodnie przeciwko pokojowi, zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkosci. Do zbrodni przeciw pokojowi zaliczono wszczecie wojny zaczepnej. Do zbrodni wojennych: mordowanie, zle traktowanie, lub deportowanie ludnosci cywilnej, czy jencow wojennych. Do zbrodni przeciwko ludzkosci: mordowanie, wyniszczanie, zniewalanie, deportowanie i inne niehumanitarne akty przeciwko jakiejkolwiek ludnosci cywilnej przed lub w czasie wojny, a takze przesladowania o podlozu politycznym, rasowym, czy religijnym. Czyny te, jak mowi statut Trybunalu, byly przestepstwem "... bez wzgledu na to, czy lamaly, czy tez nie wewnetrzne prawa kraju, w ktorym zostaly popelnione". Nazisci byli winni tez zbrodni najciezszej - zbrodni ludobojstwa.
Po gruntownym sledztwie, wiekszosc oskarzonych zostala skazana przez Trybunal za jedna lub wiecej z tych straszliwych zbrodni i nalezycie ukarana.

Dziwnym zbiegiem okolicznosci Sowieci, ktorzy takze byli winni wszystkich tych zbrodni, a zatem powinni znalezc sie na lawie oskarzonych obok nazistow, zasiedli sprawowac sad nad nimi.
Jedynie w odniesieniu do Polski, lista zbrodni sowieckich przeciwko pokojowi, zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkosci w okresie Drugiej Wojny Swiatowej, jest doprawdy bardzo dluga. Naleza do nich:

- Pakt Molotow-Ribbentrop z jego tajnym Protokolem dotyczacym rozbioru Polski

- napasc i okupacja we wrzesniu 1939 roku wschodniej Polski, obszaru obejmujacego osiem z szesnastu wojewodztw przedwojennej Polski, stanowiacego 52 procent polskiego terytorium z ponad 13 milionami ludnosci

- wynikajace z tego zlamanie dwustronnych traktatow z Polska, a dokladniej - Traktatu Ryskiego z 1921 roku oraz Polsko-Sowieckiego Paktu o Nieagresji z 1932 roku, odnowionego w 1934 na kolejne dziesiec lat; co wiecej, jako czlonek [od 1934 roku] Ligi Narodow, Zwiazek Sowiecki zlamal takze co najmniej trzy umowy wielostronne

- niczym nieuzasadnione przekazanie Litwie Wilna i regionu wilenskiego w zamian za pozwolenie Sowietom na posiadanie baz wojskowych w tym kraju

- sfalszowanie plebiscytow, na podstawie ktorych okupowane polskie terytoria zostaly wcielone do Bialoruskiej SSR i Ukrainskiej SSR

- masowa grabiez polskich surowcow, plodow rolnych oraz majatku ruchomego i nieruchomosci do nazistowskich Niemiec i Zwiazku Sowieckiego

-zrujnowanie polskiej ekonomii oraz systemu bankowego

- zniszczenie polskiego szkolnictwa, nauki, sztuki i wolnej prasy

- zdeptanie praw czlowieka, wlacznie z prawem do wolnosci slowa, gromadzenia sie i praktyk religijnych

- konfiskata wszelkiej polskiej prywatnej i panstwowej wlasnosci ziemskiej

- nadmierne opodatkowanie bez mozliwosci odwolania

- cztery masowe oraz inne mniejsze i mniej znane deportacje calych polskich rodzin do gulagu

- masowe aresztowania tak zwanych kotrrewolucjonistow i elementow anty-sowieckich

- internowanie polskich jencow wojennych w obozach przymusowej pracy w okupowanej wschodniej Polsce i w ZSSR

- zgladzenie z rozmyslem i pogrzebanie w wykopach ziemnych w Katyniu, Miednoje i Charkowie w 1940 roku 21 875 polskich wiezniow [ta dokladna liczba zamordowanych pochodzi z notatki KGB, sporzadzonej w 1959 roku przez Aleksandra Szelepina dla Nikity Chruszczowa i reprezentuje calkowita liczbe egzekucji wykonanych w tej akcji, w okresie kwiecien-maj 1940, wlaczajac 7300 osob zamordowanych na Bialorusi i Ukrainie]. Rodziny ofiar w czesci Polski, okupowanej przez Sovietow, poddane zostaly jednej z najsurowszych represji - deportacji do gulagu. W Polsce powojennej nie wolno im bylo mowic w jaki sposob ich bliscy zgineli oraz otwarcie ich oplakiwac

- wykopy ziemne, wypelnione zwlokami Polakow, odkryte niedawno po wschodniej stronie Uralu, niedaleko Tawdy i Tomska

- forsowne 'marsze smierci' w glab Zwiazku Sowieckiego w nastepstwie inwazji hitlerowskiej w czerwcu 1941 roku

- masowe i z rozmyslem wykonane egzekucje tysiecy wiezniow w okupowanej wschodniej Polsce w pierwszych dniach tej inwazji

- zalozenie w okupowanej przez nazistow Polsce w poczatkach 1942 roku partii komunistycznej, z zadaniem destabilizacji polskiego Podziemia przez wydawanie jego czlonkow w rece Gestapo

- rozkaz Moskwy z 1943 roku, by Polskie podziemie bylo zwalczane "wszelkimi mozliwymi srodkami"

- zalozenie w 1943 roku, w oparciu o Moskwe, Zwiazku Patriotow Polskich dla przejecia po wojnie rzadow w Polsce

- celowe wstrzymanie wsparcia materialowego i wojskowego dla obroncow Warszawy w czasie powstania 1944 roku

- rozkaz Stalina z 1944 roku likwidowania czlonkow polskiego Podziemia, ktory spowodowal egzekucje tysiecy polskich zolnierzy oraz aresztowanie i deportacje dziesiatkow tysiecy w glab Zwiazku Sowieckiego

- zwabienie do Moskwy w marcu 1945 roku szesnastu polskich przywodcow i ich pokazowy proces sadowy

Te i podobne dzialania Sowietow kosztowaly zycie setki tysiecy polskich obywateli w czasie wojny i spowodowaly niewyobrazalny bol i cierpienie milionow innych. Tak straszliwe, fizyczne i psychologiczne, rzady terroru rzadko znajduja swiadectwo w kronikach dziejow ludzkosci. Jego podstawowym celem bylo, bez watpienia, nic innego jak calkowite zniszczenie spoleczno-kulturalnego zycia dwudziestoletniej Drugiej Rzeczypospolitej Polskiej. Lecz jak dotad, szescdziesiat lat po zakonczeniu Drugiej Wojny Swiatowej, nawet jeden rosyjski dygnitarz czy historyk, ktorego nazwisko mozna by tutaj przytoczyc, nie mial odwagi przyznac, ze w czasie Drugiej Wojny Swiatowej Zwiazek Sowiecki nie byl lepszy od nazistowskich Niemiec, ze byl w duzej mierze odpowiedzialny za wybuch Drugiej Wojny Swiatowej i ze jego zlowieszcza ideologia nadal gnebila swiat, a Polske w szczegolnosci, przez lata juz po zakonczeniu tej wojny.

Od upadku Zwiazku Sowieckiego zrobiony zostal jednak pewien postep w tym kierunku, szczegolnie w odniesieniu do masowych egzekucji 1940 roku, znanych pod wspolna nazwa Zbrodni Katynskiej. Mozliwe, ze sposob, w jaki Rosja postapi w sprawie mordow katynskich, da swiatu ostateczna odpowiedz na pytanie, czy istnieje jednak jakakolwiek roznica miedzy rosyjska a sowiecka mentalnoscia i swiadomoscia.

W roku 1990, kiedy debata na temat Katynia osiegnela w niepodleglej Polsce punkt krytyczny; kiedy nie mozna bylo juz dluzej negowac faktow zwiazanych z ta sprawa, oraz kiedy klamstwa nie dalo sie juz dluzej maskowac innymi slowy, kiedy grunt zaczal palic sie pod nogami Michail Gorbaczow przekazal Wojciechowi Jaruzelskiemu teczke dokumentow. Nie pozostawialy one zadnych watpliwosci co do tego, kto byl odpowiedzialny za Zbrodnie Katynska. W zadnym z tych dokumentow nie bylo jednak 'dowodu namacalnego'. Nastepnie, w roku 1992, Borys Jelcyn nagle 'odkryl' w prywatnym archiwum Gorbaczowa rozkaz Berii z 5 marca 1940 roku, dotyczacy egzekucji i przekazal jego kopie, wraz z kopiami czterdziestu innych dokumentow, Lechowi Walesie. Rozkaz Berii, podpisany przez Stalina i czlonkow sowieckiego Politbiura, mowi o 25 700 wiezniach, ktorzy maja byc osadzeni i skazani na "najwyzsza kare - rozstrzelanie".
Kolejnym znakiem budzacym nadzieje na to, za zanosi sie na zmiany, bylo wydanie w 1994 roku przez rosyjska historyczke, Natalie Lebiediewa ksiazki pod tytulem Katyn: Zbrodnia przeciwko ludzkosci. W roku 1995, Glowna Prokuratura Wojskowa Rosji wszczela oficjalne dochodzenie w sprawie mordow katynskich. Sprawy przyjely doprawdy korzystny obrot.

Kiedy we wrzesniu 2004 roku rosyjskie dochodzenie zostalo zakonczone, historycy na calym swiecie z niecierpliwoscia oczekiwali obwieszczenia rezultatow. 11 marca 2005 roku, Glowny Prokurator Wojskowy Rosji, Aleksandr Sawienkow oznajmil, ze po przejrzeniu wielu dokumentow, przesluchaniu ponad dziewieciust swiadkow i przeprowadzeniu osiemnastu badan, z ekshumacjami wlacznie, prowadzacy dochodzenie nie znalezli dowodow ludobojstwa. Co wiecej, ci winni, ktorzy nadal zyja, nie zostana oskarzeni z racji przedawnienia sprawy. Akta sprawy zawarto w 183 tomach, z czego 116 okreslono, jako zawierajace "tajemnice panstwowe". I to byloby wszystko.

W grudniu 2004 roku, Instytut Pamieci Narodowej w Polsce wszczal wlasne dochodzenie w tej sprawie z duza nadzieja na wglad chocby do tych 67 tomow akt rosyjskiego dochodzenia, ktore nie zawieraly "tajemnic panstwowych".

Z tego, co juz dzis wiadomo, Zbrodnia Katynska byla zarowno zbrodnia przeciwko ludzkosci, jak i zbrodnia wojenna. Niewielu temu zaprzeczy. Ale, czy byla ona ludobojstwem? Punktem wyjscia w poszukiwaniu mozliwej do przyjecia odpowiedzi musi byc Konwencja o Ludobojstwie z 1948 roku, ktora zostala jednoglosnie przyjeta przez Narody Zjednoczone i ktora zdefiniowala ten termin. Jej Artykul II mowi, co nastepuje: "W obecnej Konwencji, ludobojstwo oznacza jakikolwiek z ponizszych czynow, popelniony z zamiarem zgladzenia, w calosci lub czesci, grupy narodowosciowej, etnicznej, rasowej lub religijnej, jak: (a) zabijanie czlonkow grupy..." (kontynuujac, Artylul wylicza jeszcze cztery inne czyny). Bez watpienia, w przypadku Katynia mamy do czynienia z grupa narodowosciowa (Polacy), ktora zostala "w czesci" zgladzona. Pytaniem wiec, ktore nalezy zadac jest, czy zostali oni zgladzeni jako tacy. Innymi slowy, czy zostali zamordowani tylko dlatego, ze byli Polakami?

Rozkaz NKWD skazuje ich wszystkich na smierc jednoznacznie z powodow politycznych, poniewaz byli oni, wedlug slow dokumentu, "zatwardzialymi i bezkompromisowymi wrogami wladzy sowieckiej". Kim byli ci kontrrewolucjonisci? Polskimi oficerami i zolnierzami, szeregowymi policjantami, urzednikami panstwowymi, uchodzcami z niemieckiej strefy okupacyjnej, profesorami uniwersyteckimi, lekarzami, prawnikami, inzynierami, nauczycielami, ksiezmi, pisarzami, dziennikarzami... Zapisy historyczne pokazuja tez, ze 700-900 ofiar bylo polskimi Zydami. Wszyscy, kazda jedna z 25 700 osob byla uznana za "bezkompromisowego wroga wladzy sowieckiej". W rzeczywistosci, wielu nalezalo do polskiej inteligencji, ktora Stalin chcial wyeliminowac aby zapobiec wskrzeszeniu niepodleglej Polski. Komisja rosyjska doszla do konkluzji - ze nie bylo to ludobojstwo - na podstawie rozumowania, ze wiezniowie nie zostali zamordowani, poniewaz byli Polakami, lecz raczej z powodu ich statusu spolecznego, poniewaz byli wrogami Zwiazku Sowieckiego, jak ujmuje to jasno dokument Berii. Lecz to samo mozna by powiedziec o zamiarze Hitlera wytepienia Zydow - czynil to nie dlatego, ze byli Zydami, ale poniewaz byli wrogami Niemiec, a wlasciwie calego swiata.

*

Pokretne wywody Rosji nie przemawiaja do mnie. Katyn byl integralna czescia dalekosieznej, ludobojczej polityki Stalina, skierowanej przeciwko Polsce - przeciwko krajowi, ktorego obywateli ze wszystkich sil nienawidzil, poniewaz staneli oni na drodze jego imperialnych planow.
Sprawy tak sie jednak potoczyly, ze Polska w rzeczywistosci okazala sie byc jego ostateczna Nemezis - malym Dawidem, ktory powalil olbrzymiego Goliata.

Tlumaczenie: Agnieszka K. Marszalek

 

 

SOVIET CRIMES AGAINST POLAND DURING WORLD WAR II

Home