UKRAINSKI NACJONALIZM INTEGRALNY
IDEOLOGIA, CELE STRATEGICZNE I DZIALALNOSC

Dr Poliszczuk jest autorem: Prawa czlowieka w teorii i praktyce ZSRR, Prawa narodow w teorii i praktyce ZSRR, Zarys anatomii bolszewizmu [1978-1980 - trzy prace wydane w tak zwanym 'drugim obiegu'], Gorzka prawda - Zbrodniczosc OUN-UPA [1995], Ideologia nacjonalizmu ukrainskiego [1996 - rozprawa doktorska], Apokalipsa wedlug Wiktora Ukrainca [1996], Falszowanie historii najnowszej Ukrainy [1996], Ocena polityczna i prawna OUN i UPA [1997], Akcja Wisla ­ proba oceny [1997], Zgineli z rak ukrainskich? [1997], Pojecie integralnego nacjonalizmu ukrainskiego [1997], Poslanie do braci Polakow [1998], Manowce polskich historykow [1998], Ukrainskie ofiary OUN-UPA [1998], Rok 1943 - OUN Bandery na Wolyniu. Dzialalnosc OUN Bandery w swietle 'Listow otwartych do Przywodztwa OUN Bandery' autorstwa Tarasa Bulby Borowca [2002], pieciotomowy cykl Integralny nacjonalizm ukrainski jako odmiana faszyzmu (Zrodla zbrodni OUN i UPA [2003], Dowody zbrodni OUN i UPA [2000 - dysertacja habilitacyjna], Nacjonalizm ukrainski w dokumentach, cz. 1 [2002], Nacjonalizm ukrainski w dokumentach, cz. 2 [2002], Nacjonalizm ukrainski w dokumentach, cz. 3 [2003]), Gwalt na prawdzie o zbrodniach OUN Bandery [2003], Ludobojstwo nagrodzone [2003], Gorzka prawda - Cien Bandery nad zbrodnia ludobojstwa [2005]

publikacje zaznaczone tlustym drukiem sa wciaz dostepne
Wladyslawa Poliszczuk
1490 Prince John Circle
Oakville, ON
L6J 6S7
Canada

* * *

Nacjonalizm ukrainski w odmianie, jaka zdominowala ukrainskie zycie polityczne XX wieku, zrodzil sie w latach dwudziestych tegoz stulecia, jako ukrainski (halicki) ruch terrorystyczny, wystepujacy w formie zorganizowanej pod postacia Ukrainskiej Organizacji Wojskowej (Ukrajinska Wijskowa Orhanizacija, UWO), powstalej w roku 1920 i powolanej do zycia w 1929 roku Organizacji Ukrainskich Nacjonalistow (Orhanizacija Ukrajinskich Nacionalistiw, OUN), oraz w formie niezorganizowanej w postaci sympatykow tego ruchu. Ideologia, programy polityczne i praktyka ukrainskiego ruchu nacjonalistycznego uzasadniaja zaliczenie go do kategorii ruchow faszystowsko-nazistowskich, okreslanych w literaturze zachodniej mianem nacjonalizmu integralnego, w ukrainskiej zas literaturze nacjonalistycznej mianem nacjonalizmu czynnego. W swej istocie byl on zupelnym przeciwienstwem tradycyjnych nacjonalizmow europejskich - w tym tradycyjnego nacjonalizmu ukrainskiego.

Rodowodu ukrainskiego ruchu nacjonalistycznego nalezy dopatrywac sie w przegranej w latach 1918-1919 przez Zachodnio-Ukrainska Republike Ludowa (Zachidno-Ukrajinska Narodna Respublika, Z-UNR) wojnie z Polska. Czesc oficerow Ukrainskiej Armii Halickiej (Ukrajinska Halycka Armija, UHA) nie pogodzila sie z przegrana, wyemigrowala do Europy Zachodniej, a czesciowo tez i Czechoslowacji i powolala do zycia Ukrainska Organizacje Wojskowa. Celem Organizacji miala byc bezwzgledna, prowadzona wszelkimi srodkami walka z Panstwem Polskim o utworzenie w Halicji (dzisiejsze obwody: lwowski, tarnopolski i iwanofrankowski) ukrainskiego Piemontu - zalazka przyszlego panstwa ukrainskiego.

Animatorami ukrainskiego ruchu nacjonalistycznego byli przede wszystkim haliczanie - wiodaca role w jego tworzeniu odegral pulkownik UHA, Jewhen Konowalec.

Obok UWO, w latach dwudziestych XX wieku dzialaly w Europie Zachodniej niewielkie ukrainskie organizacje emigracyjne: Zwiazek Ukrainskich Nacjonalistow, Zwiazek Organizacji Ukrainskich Nacjonalistow, Zwiazek Ukrainskich Faszystow, Legia Ukrainskich Nacjonalistow, Grupa Ukrainskiej Mlodziezy Narodowej, ktore, jak i UWO, pod wplywem nurtujacych Europe Zachodnia w tym czasie idei faszystowskich, same zaczely wyraznie ewoluowac w kierunku ich przyswojenia. W tym samym czasie na terenie Polski, w Halicji, w gimnazjach ukrainskich dzialala wyraznie faszyzujaca Organizacja Wyzszych Klas Gimnazjow Ukrainskich, a we Lwowie Grupa Ukrainskiej Mlodziezy - Panstwowcow. W roku 1926 zostal utworzony z tych dwu organizacji Zwiazek Ukrainskiej Mlodziezy Nacjonalistycznej. Na I Kongresie Ukrainskich Nacjonalistow (I Konhres Ukrajinskich Nacionalistiw, I KUN), odbytym w Wiedniu w dniach 28 stycznia - 3 lutego 1929 roku, organizacje te powolaly do zycia Organizacje Ukrainskich Nacjonalistow. Ze wzgledow taktycznych jednak, aby nie obarczac nowopowstalej OUN odpowiedzialnoscia za prowadzona na terenie Polski przez UWO dzialalnosc terrorystyczna i dywersyjna, ta ostatnia kilka lat jeszcze wystepowala pod swoja oryginalna nazwa - Ukrainska Organizacja Wojskowa. Na czele OUN stanal tworca UWO, Jewhen Konowalec.

I Kongres Ukrainskich Nacjonalistow przyjal tez za podstawy ideologiczne swojego dzialania doktryne Dmytra Doncowa, ustalil cele polityczne i strategiczne OUN, oraz wytyczyl zadania praktyczne dla ukrainskiego ruchu nacjonalistycznego.

Na pojecie integralnego nacjonalizmu ukrainskiego skladaja sie trzy, stanowiace nierozerwalna calosc, elementy:

- zasady ideologiczne nacjonalizmu ukrainskiego
- zalozenia programowe nacjonalizmu ukrainskiego
- dzialalnosc praktyczna struktur nacjonalizmu ukrainskiego

Organizacja Ukrainskich Nacjonalistow nie byla partia polityczna sensu stricto - powstala ona jako zorganizowany ruch ideologiczno-polityczny na wzor zakonu, ktorego czlonkowie skladali (na pistolet, oznaczajacy smierc za zdrade) przysiege wiernosci, posluszenstwa i bezgranicznego oddania. Mozliwosci wystapienia z OUN nie przewidywano.

Za wylacznego tworce ideologii integralnego nacjonalizmu ukrainskiego nalezy uznac Dmytra Doncowa - wyczul on potrzebe stworzenia doktryny politycznej dla nowopowstajacego, faszyzujacego ruchu ukrainskiego. Nie pozostajac osobiscie w strukturach organizacyjnych UWO (ani pozniej w OUN), od 1921 roku podjal on wspolprace z ta organizacja w duchu rodzacego sie nacjonalizmu ukrainskiego. Redagowal wydawane we Lwowie czasopismo Literaturno-Naukowyj Wistnyk. Doktryna Doncowa, sformulowana przez niego w pracy Nacionalizm [Nacjonalizm - Lwow-Zolkiew, 1926], zostala formalnie przyjeta za podstawy ideologiczne OUN na I Kongresie Ukrainskich Nacjonalistow w 1929 roku.

W swej doktrynie Doncow posuwa sie o wiele dalej, niz wloski faszyzm i niemiecki nazizm. Faszyzm wloski faktycznie nie posiadal jasno sformulowanej doktryny - zastepowala ja dzialalnosc praktyczna w postaci zastapienia systemu parlamentarnego systemem odgornie zhierarchizowanego narodu, ktoremu przewodzi il Duce (wodz). Wloski faszyzm byl w istocie skrajnie prawicowa dyktatura z silnie zaznaczona tendencja do ekspansji terytorialnej w postaci zdobywania nowych kolonii. Niemiecki nazizm w zakresie ideologii wychodzil z zalozen rasizmu - wyzszosci rasy nordyckiej (aryjskiej) nad innymi rasami. Doncow wyszedl zas z zalozenia, ze "nacje stanowia gatunek w przyrodzie" [termin "nacja" oznacza etnicznie jednorodna populacje; termin "narod" populacje zamieszkujaca jeden kraj/panstwo, ale niekoniecznie etnicznie jednorodna] posuwajac sie tym samym znacznie dalej w swej ekstremalnosci, niz doktryna nazizmu - bedac niewatpliwie rasistowska, traktowala ona jednakze caly rod ludzki jako jeden gatunek w przyrodzie.

Uznanie przez Doncowa poszczegolnych nacji za odrebne gatunki [lac. species] powoduje, zgodnie z darwinizmem spolecznym, przyjecie pogladu, ze "nacje pozostaja ze soba w permanentnej wrogosci, w stanie ciaglych wojen o byt i przestrzen". Formulujac swoja doktryne, Doncow mial na mysli przede wszystkim nacje ukrainska i wskazanie tej wlasnie nacji drogi dalszego rozwoju. Chociaz w naturze nacji ukrainskiej nie leza i nigdy nie lezaly sklonnosci do dokonywania podbojow, wylozone przez Doncowa zasady odpowiadaly pogladom i dazeniom rodzacego sie wlasnie nacjonalizmu ukrainskiego - ukrainskiej odmianie faszyzmu.

Uznanie przez Doncowa nacji za gatunek w przyrodzie pociagnelo za soba w nastepstwie sformulowanie przez niego "sil motorycznych" nacjonalizmu ukrainskiego, ktorymi mialy byc: wola - w rozumieniu niczym nieograniczonego "chcenia"; sila - w postaci tezyzny fizycznej nacji (z jednoczesnym lekcewazeniem intelektu); woluntaryzm; przemoc - w zgodzie z zasada, ze slaby musi ulec silniejszemu; ekspansja - silniejszy wypiera slabszego w walce o byt i przestrzen zyciowa; amoralnosc - ktora tlumaczy metody eksterminacji ludnosci polskiej, jak tez ukrainskiej w czasie II wojny swiatowej i co najmniej w ciagu nastepnych pieciu lat od jej zakonczenia [relatywizm moralny w doktrynie Doncowa odgrywa istotna role - zgodnie z nim "wszystko jest dobre, co jest dobre dla nacji". O tym, co jest "dobre dla nacji" bardzo czesto decydowali malopismienni lub pozbawieni skrupulow moralnych fanatycy].

O ile chodzi o strukture wewnetrzna, nacja wedlug Doncowa zbudowana jest na zasadzie hierarchicznej - na jego czele stoi wodz, dysponujacy oddana mu "warstwa lepszych ludzi" (czlonków OUN), ktorzy wobec reszty nacji (nazywanej przez Doncowa "tlumem", "nieokielznanym bydlem", itp.) stosuja "tworcza przemoc".

Ilustracja ideologii nacjonalizmu ukrainskiego sa sformulownia jej tworcy - Dmytra Doncowa i glownego teoretyka nacjonalizmu ukrainskiego - Mykoly Sciborskiego.
Z pracy Doncowa Nacionalizm [tlumaczenie wlasne - W.P.; zachowany styl i slownictwo oryginalu]:
O stosunkach miedzy nacjami:

... Dla zdrowych gatunkow [a zatem i dla nacji - W.P.] instynkt woli niczym nie jest ograniczony. Utwierdzenie prawa do zycia, przedluzenia rodu ma u nich charakter aksjomatyczny, stoi przed wszystkim. To wieczne, aracjonalne prawo nacji do zycia stawiane jest ponad wszystko doczesne, fenomenalne, dajace sie uchwycic, racjonalne, ponad zycie danej jednostki, ponad krew i smierc tysiecy, ponad dobrobyt danej generacji, ponad abstrakcyjne kalkulacje rozumowe, ponad "ogolnoludzka" etyke, ponad wykombinowane, oderwane pojecia dobra i zla.
... U wielkich nacji istnieje cos, co jest wyzsze niz zycie jednostek.
... Dla tworzacych historie nacji, nacji zdobywczych, glownym celem jest panowanie i urzadzanie zycia na swoj sposob - bez wzgledu na koszta poniesione przez narod, bez wzgledu na ofiary.
... Teoria Darwina tlumaczy postep zwyciestwem silniejszego nad slabszym w nieustannej walce o byt.
... Slaby musi zginac po to, aby zyc mogl silniejszy.
... Na tej woli - nie na rozumie; na dogmacie, aksjomacie - nie na dowiedzionej prawdzie; na samodzielnym - nie na derywatywnym postulacie; na bezdowodowym porywie musi byc zbudowana nasza idea narodowa.
... Glownym motorem naszego postepowania jest slepa dzialalnosc.
... Egoizm, milosc, nienawisc, porywy, zlosc, dazenie do podbojow - oto sa zasady, ktora ozywia swiat.
... Musimy umacniac wole nacji do rozrostu, jej porywu do przodu i do podbojow.
... Wola do zycia jest jednoznaczna z zadza panowania.
... Jedna z najbardziej charakterystycznych cech woli jest bezwzglednosc wobec innych.
... Badzcie napastnikami i zdobywcami.
... Dazenie do zawladniecia cudzym terenem wlasciwe jest wszystkim organizmom.
... W procesie zdobywania wytrwalosc zdolnego oznacza upadek niezdolnego, oznacza zrujnowanie slabego.
... Ekspansja jest nie tylko samoutwierdzeniem wlasnej woli do zycia, ale jednoczesnie zaprzeczeniem jej u innych.
... Wrogosc jest nieunikniona, bowiem kazda wola istnieje dla siebie, jest sila odmienna od innych i przeciwstawna do innych.
... Spolecznosc, ktora odrzuca ekspansje, znajduje sie w stanie upadku.
... Zycie miedzynarodowe zbudowane jest na walce, na stalym ruchu, ktory zamienia pokoj w wojne i wojne na pokoj.
... Fanatyk uznaje swoja prawde za objawiona, ogolna - ma ona byc przyjeta przez innych. Stad jego agresywnosc i nietolerancja wobec innych pogladow. Twarda wiara w hasla, ktore glosi jako bezwarunkowa i obowiazujaca wszystkich prawde, milosc do idei, ktora chce on urzeczywistnic, bezwzgledna nienawisc do wszystkiego, co stoi na przeszkodzie w jej realizacji - oto suma przezyc kazdego rewolucjonisty, fanatyka.
... Istota fanatyzmu jest to, ze jest on rujnujacy i pustoszacy.
... Moralnosc, o ktorej tutaj mowie, odrzuca "ludzkosc", ktora zabrania szkodzenia innym, ktora zycie ceni ponad wszystko ... Jej celem jest "czlowiek silny", a nie "czlowiek w ogole", ktory swa miloscia obejmuje swoje i obce.
... Dobre jest wszystko, co umacnia sile danego gatunku, zle co ja oslabia.
... Tej walce o byt obce jest pojecie sprawiedliwosci.
... Tylko filistrzy moga odrzucac i moralnie potepiac wojne, zabojstwo, gwalt - filistrzy i ludzie z ubumarlym instynktem zycia.
... Te moralne idee sa dobre, ktore mozna wykorzystac w walce konkurencyjnej o byt.
... Historie tworzyli fanatycy.
... Natura nie zna humanitaryzmu, czy sprawiedliwosci.
... Bez gwaltu i bez zelaznej bezwzglednosci niczego w historii nie stworzono ... Gwalt jest jedynym sposobem, ktorym rozporzadzaja zbydleciale przez humanitaryzm nacje.
... Idealem jest ekspansja.

O stosunkach wewnetrznych nacji:

... Ukrainstwo musi sobie uswiadomic, ze jego idea, jezeli chce zwyciezyc, powinna byc idea jednoznaczna, to znaczy wykluczajaca wszelkie inne idee, musi bazowac nie na czastkowym, ale na calkowitym zaprzeczeniu obcych idei, dlatego musi ona byc idea wszechogarniajaca.
... Zmusic sila otoczenie do posluchu, nasadzic idee swego, nowego ladu - oto pierwsze zadanie wszechogarniajacej idei.
... Musimy zmiesc z drogi wszelkie doktryny, ktore stoja na przeszkodzie konsolidacji nacji wokol jednego idealu: demokracje, socjalizm, idee oswiaty, pacyfizm.
... Nie jest wada wodza, gdy czasem musi on upuscic przegnilej krwi [wlasnych ziomkow - W.P.], aby zmusic rozhukany zywiol do pokornego ugiecia karku.

Z pracy Mykoly Sciborskiego Naciokratija [Nacjokracja - Paryz, 1938], bedacej przeniesieniem doktryny Doncowa na instytucje panstwa [tlumaczenie wlasne - W.P.; zachowany styl i slownictwo oryginalu]:

... Podczas, gdy demokracja za podstawe swej doktryny uznala nadmierny kult rozumu (racjonalizm, pozytywizm), a komuno-socjalizm - materie (materializm historyczny i dialektyczny), faszyzm zbudowal swoja filozofie uznajac ducha, wole i idee (spirytualizm, woluntaryzm, idealizm) za czynniki decydujace w rozwoju historycznym.
... Faszyzm sceptycznie ocenia tworcze mozliwosci mas ludowych, ktore nie sa aktywnym czynnikiem postepu. Tworczosc nacji wyznacza i realizuje mniejszosc, okreslana arystokracja ducha.
... Faszyzm jest przede wszystkim nacjonalizmem - jest miloscia do wlasnej ojczyzny i uczuciem patriotycznym doprowadzonym do samoposwiecenia, jest kultem ofiarnego fanatyzmu.
... Wspolczesne ruchy nacjonalistyczne (faszyzm, itp.) upatruja w nacji wartosci, ktore przyjmowane sa za niewzruszalne dogmaty, panstwo zas utozsamiaja z sama nacja, jako forme organiczna jego istnienia.
... Zadna zdrowa nacja nie pojdzie droga samoograniczania; zdrowa nacja poszukuje sposobow na ekspansje napotykajac na swej drodze inne nacje o tych samych zadaniach i interesach, oczywiscie bedacych w sprzecznosci z zadaniami i interesami naszej nacji. Tak powstaje zjawisko, ktore nazywamy imperializmem.
... Wychodzac ze spirytualistyczno-woluntarystycznego swiatopogladu, nacjonalizm ukrainski postrzega wlasna nacje jako najwyzsza, absolutna, ideowa i realna wartosc, formulujac haslo: Nacja ponad wszystko! Ideologia nacjonalizmu jest calosciowa, niepodzielna, wojownicza i nieprzejednana; nie mozna jej uzgadniac z innymi ideologiami.
... Dlatego nacjonalizm swoja ideologie buduje na maksymalizmie, zdrowym egoizmie, milosci do swego, nietolerancji wobec obcego i na aktywnosci, zdolnej do stania sie zelaznym taranem dla zmiazdzenia obcej sily, ktora chce stanac nacji na przeszkodzie.
... Nacjonalizm nie jest plytka, partyjna teoryjka - jest to uniwersalny i nieprzejednany w swej wewnetrznej racji swiatopoglad.

Ideologia integralnego nacjonalizmu ukrainskiego zostala przez I KUN przyjeta. Nigdy nie byla modyfikowana; zadna z frakcji, zaden odlam OUN od niej nie odszedl, nie zrezygnowal z niej. Ideologia integralnego nacjonalizmu ukrainskiego jest antychrzescijanska, nieuznajaca ogolnoludzkich zasad moralnych. Cecha glowna tego nacjonalizmu jest nienawisc do wszystkiego, co sie mu sprzeciwia - mozna go okreslic, jako chorobe spowodowana ideologia nienawisci.

Zalozenia polityczne integralnego nacjonalizmu ukrainskiego zostaly scisle okreslone na I KUN (1929). Hierarchicznie mozna je uszeregowac, jak nastepuje:

- cele strategiczne maksimum
- cele strategiczne minimum
- metody osiagania celow nacjonalizmu ukrainskiego

Cele strategiczne maksimum nacjonalizmu ukrainskiego wynikaja bezposrednio z jego ideologii i sprowadzaja sie do ekspansji terytorialnej bez zakreslenia jej granic. Cele te znalazly swe odzwierciedlenie w Uchwale I KUN (pkt 7):

... Na drodze do wlasnego samourzeczywistnienia w formie najwiekszej intensywnosci znaczenia historycznego, nacja zwieksza liczebnie swe sily biofizyczne na jednoczesnie poszerzanej bazie terytorialnej ...
... Nacja znajduje sie stale w stanie wlasnego rozrostu.

Powyzsze sformulowanie oznacza cel w postaci ekspansji terytorialnej nacji ukrainskiej w nieskonczonosc z jednoczesna asymilacja podbitej ludnosci. Jest to expressis verbis faszyzm - ukrainska odmiana faszyzmu.

Narzedziem do osiagniecia celow strategicznych integralnego nacjonalizmu ukrainskiego jest panstwo, dla ktorego Uchwala I KUN okresla zadanie: ... utworzenie polityczno-prawnej organizacji okreslonej jako Ukrainskie Niepodlegle Panstwo Soborowe (pkt 13) ... na zasadzie integralizmu sil spolecznych wraz z ich prawami i obowiazkami, odpowiednio do ich znaczenia w calosci zycia narodowego ... (pkt 14) - a wiec wprowadzenie prawicowego ustroju totalitarnego (faszyzmu) w panstwie, w ktorym niepodzielna wladze sprawowac bedzie jeden ruch polityczny z wodzem nacji i "warstwa lepszych ludzi" na czele. Jak postanawia bowiem Uchwala I KUN:

... pierwszym zarodkiem, bioracym na siebie zadania nacjonalizmu ukrainskiego, jest powolana do zycia Organizacja Ukrainskich Nacjonalistow, oparta na zasadach: wszechukrainstwa, ponadpartyjnosci i monokratyzmu. (pkt 16)

Wyjasnienia wymaga termin "soborowe" w odniesieniu do idei panstwa ukrainskiego w zalozeniach ukrainskich nacjonalistow. W polskiej literaturze przedmiotu jest ono czesto tlumaczone niezupelnie wlasciwie, jako "zjednoczone" panstwo ukrainskie. Chodzi tu jednak o cos bardziej zlozonego, bardziej brzemiennego w nastepstwa - termin "soborowe" jest reminiscencja zaborczej polityki Rosji i pochodzi od rosyjskiego 'sobirat' ziemli russkije' (przylaczac kolejne ziemie do panstwa rosyjskiego). "Soborowe" w tym kontekscie oznacza przylaczanie do panstwa ukrainskiego nowych terytoriow. Semantycznie, termin "panstwo soborowe" [ukr.: 'soborna derzawa'] to panstwo ukrainskie, w sklad ktorego wejsc maja wszystkie, arbitralnie ustalone przez ukrainskich dzialaczy nacjonalistycznych, jako etnicznie ukrainskie, terytoria. Ten element strategii integralnego nacjonalizmu ukrainskiego jest bardzo wazny ze wzgledu na jego pretensje do panstwa ukrainskiego o obszarze okolo 1 200 000 km. kw. - od przedpola Krakowa na zachodzie (Krynica), do Morza Kaspijskiego na wschodzie; od Preszowszczyzny, poludniowej Bukowiny i polnocnego Kaukazu (Kuban) na poludniu, do Prypeci i dalej na polnocy. Z tego celu strategicznego minimum nacjonalizm ukrainski nigdy nie zrezygnowal. Wobec faktu, ze czesc tych terytoriow nalezy do Polski, Rosji, Bialorusi, Moldawi, Rumunii i Slowacji - roszczenia takie groza powaznym konfliktem miedzynarodowym. Dazenie do "soborowego" panstwa ukrainskiego oznacza dazenie do przylaczenia do niego ziem o obszarze okolo 600 000 km. kw. bedacych poza granicami obecnego panstwa ukrainskiego. Na oznaczenie panstwa ukrainskiego o tak poszerzonych granicach istnieje w ukrainskiej nomenklaturze nacjonalistycznej utarte juz okreslenie: USSD - Ukrajinska Samostijna Soborna Derzawa [Ukrainskie Niepodlegle Panstwo Soborowe].

Wymaga tez wyjasnienia uzyte w Uchwale pojecie "integralizmu". Integralizm, jako ceche jakiegokolwiek ruchu politycznego porownac mozna przez analogie do ruchu wirowego, w ktorym wszystko w zasiegu dzialania wiru zostaje wciagniete sila dosrodkowa, a im blizej centrum, tym silniejsza jest jego sila dzialania; slabnie ona w miare oddalania sie od centrum. W sferze stosunkow spolecznych integralizm wlasciwy jest nowoczesnym ruchom (ustrojom) totalitarnym, zarowno prawicowym (faszyzm, nazizm), jak i lewicowym (bolszewizm, maoizm). Sila centralna w tego rodzaju ruchach (ustrojach) jest "wodz narodu"; w bezposredniej jego bliskosci sile dosrodkowa ruchu (ustroju) stanowia jego dzialacze wciagajacy do ruchu (partii) mozliwie najwieksza liczbe czlonkow spoleczenstwa. Kto sposrod spoleczenstwa nie daje sie wciagnac do ruchu (partii), ten pozostaje na marginesie tego spoleczenstwa; ten zas, kto aktywnie sprzeciwia sie ruchowi (partii), jest likwidowany fizycznie badz izolowany w wiezieniu, lub innym miejscu odosobnienia zgodnie z zasada "kto nie z nami - ten przeciwko nam". Integralizm jest istota totalitaryzmu i ukrainski ruch nacjonalistyczny zorganizowany pod postacia Organizacji Ukrainskich Nacjonalistow traktowac nalezy jako ruch totalitarny.

Potwierdzeniem powyzszego jest sformulowanie punktu 16 Uchwaly I KUN, zgodnie z ktorym w narodzie ukrainskim nie ma miejsca na demokracje - rzadzic ma nim ponadpartyjna (nie dopuszczajaca do powstania jakiejkolwiek partii politycznej), obejmujaca caly narod ukrainski, monokratyczna Organizacja Ukrainskich Nacjonalistow. Jak juz wspomniano, od tych, uchwalonych w 1929 roku zalozen programowych OUN nigdy nie odeszla, nigdy ich nie zrewidowala - one nadal obowiazuja w integralnym ukrainskim ruchu nacjonalistycznym.

W rozdziale III (podrozdzial IV - Polityka zagraniczna), Uchwala I KUN okreslila sposoby realizowania strategicznego "celu minimum" ukrainskiego ruchu nacjonalistycznego:

... Calkowite usuniecie wszystkich okupantow z ziem ukrainskich, co nastapi w toku rewolucji narodowej oraz stworzy mozliwosci rozwoju Nacji Ukrainskiej w granicach wlasnego panstwa, zapewnia tylko wlasne wojsko oraz celowa polityka sojusznicza. (pkt 2)
... Odrzucajac w zasadzie tradycyjne metody polityki ukrainskiej w postaci orientowania sie w walce wyzwolenczej na ktoregos z historycznych wrogow Nacji Ukrainskiej, ukrainska polityka zewnetrzna bedzie realizowac swoje zadania w drodze powiazan sojuszniczych z tymi narodami, ktore sa wrogo ustosunkowane do okupantow Ukrainy. (pkt 3)

Ukrainska historiografia nacjonalistyczna nie pozostawia watpliwosci co do tego, ze pod pojeciem "okupanci Ukrainy" rozumiec nalezy nie tylko panstwa, ale tez zamieszkujaca ziemie ukrainskie nieukrainska etnicznie ludnosc narodow osciennych. W jezyku ukrainskim "usuniecie" oznacza "doprowadzenie do nieistnienia". Oznacza to, ze OUN juz w 1929 roku zalozyla eksterminacje, przy pomocy sily zbrojnej OUN, "wrogiej", bo nieukrainskiej ludnosci na terenach, ktore uwazala za ukrainskie. Polityka zewnetrzna OUN polegac miala na sojuszu, przede wszystkim z wrogo do Polski ustosunkowanymi Niemcami, a nadto na wspolpracy z Litwa. OUN byla w tym czasie czlonkiem Zjazdu Narodowych Socjalistow, zwanego potocznie "miedzynarodowka faszystowska".

W okresie miedzywojennym dzialalnosc UWO i OUN skierowana byla wylacznie przeciwko Panstwu Polskiemu i przeciwko lojalnym wobec niego Ukraincom. W ramach tzw. "permanentnej rewolucji" czlonkowie UWO-OUN dokonywali aktow terroru wobec Polakow i Ukraincow - zamordowani zostali, miedzy innymi, posel Tadeusz Holowko, minister Bronislaw Pieracki, kurator szkolny Jan Sobinski (mordu dokonal Roman Szuchewycz), dziennikarz ukrainski Sydir Twerdochlib, dyrektor gimnazjum ukrainskiego we Lwowie Iwan Babij, dyrektor seminarium ukrainskiego w Przemyslu Sofron Matwijas i wielu innych Polakow i Ukraincow. Jednoczesnie UWO-OUN prowadzily akcje sabotazowe i dywersyjne - jej czlonkowie, miedzy innymi dokonywali napadow na funkcjonariuszy Panstwa Polskiego, palili mienie polskie, niszczyli linie komunikacyjne. Niezaleznie od tego, bojowkarze UWO-OUN dokonywali akcji ekspropriacyjnych przez napady na urzedy i ambulanse pocztowe, w trakcie ktorych padali zabici zarowno po stronie napastnikow, jak i napadnietej.

Pomoc organizacyjna oraz fundusze na dzialalnosc sabotazowo-dywersyjna UWO-OUN otrzymywaly z Niemiec, Litwy, a nawet od Zwiazku Sowieckiego, wykonujac w zamian zlecenia o charakterze wywiadowczym dla tych krajow.

W dwudziestoleciu miedzywojennym dzialalnosc UWO-OUN nie wyszla poza granice Polski - usilowania poszerzenia wplywow na sowiecka Ukraine zakonczyly sie fiaskiem. W maju 1938 roku agent sowiecki (Pawiel Sudoplatow) dokonal w Rotterdamie udanego zamachu bombowego na tworce UWO i OUN, Jewhena Konowalca.

Przywodztwo UWO i OUN przebywalo na stale poza granicami Polski, szczegolnie w Niemczech i Szwajcarii. Na terenie Polski, w zasadzie w Halicji, dzialalo Przywodztwo Krajowe OUN [Krajowyj Prowid OUN] - w nacjonalistycznej literaturze ukrainskiej okresu miedzywojennego Halicja i Wolyn okreslane byly terminem "kraj".

We wczesnych latach trzydziestych Konowalec, majac na wzgledzie obowiazujace w krajach osiedlenia ukrainskich emigrantow prawodawstwo, powolal do zycia na terenie Stanow Zjednoczonych organizacje para-spoleczna pod nazwa Organizacja Panstwowego Wyzwolenia Ukrainy [Orhanizacija Derzawnoho Wyzwolennia Ukrajiny], ktora kamuflowala faktyczna strukture OUN, zas na terenie Kanady i Francji Ukrainskie Zjednoczenie Narodowe [Ukrajinske Nacionalne Objednannie]. Trzon tych organizacji stanowili Ukraincy-haliczanie, ktorzy wyemigrowali na Zachod po wojnie z Polska, przegranej przez Z-UNR. Wydawana przez nich prasa ukrainska przesiaknieta byla nienawiscia do Polski i Polakow.

W przeddzien agresji Niemiec na Polske, w dniach 26-27 sierpnia 1939 roku, odbyl sie w Rzymie II Wielki Zbor Ukrainskich Nacjonalistow [II Welykyj Zbir Ukrajinskich Nacionalistiw, II WZUN] na ktorym, zgodnie z postanowieniami I Kongresu Ukrainskich Nacjonalistow z 1929 roku ustalono, ze:

... Przewodniczacy PUN [Prowid Ukrajinskych Nacionalistiw; pol.: Przywodztwo Ukrainskich Nacjonalistow - W.P.], jako przywodca i reprezentant walk wyzwolenczych Nacji Ukrainskiej - jest jej wodzem. Za swa dzialalnosc i decyzje Przewodniczacy PUN odpowiada przed Bogiem, Nacja i wlasnym sumieniem ...

- co stanowilo potwierdzenie wprowadzenia zasady wodzostwa, a wiec totalitaryzmu w ukrainskim ruchu nacjonalistycznym.

W napasci Niemiec na Polske we wrzesniu 1939 roku, a tym samym w rozpetaniu II wojny swiatowej, wziela udzial Organizacja Ukrainskich Nacjonalistow oddajac do dyspozycji Niemiec Legion Ukrainskich Nacjonalistow [Lehion Ukrajinskich Nacionalistiw, LUN] w sile batalionu pod dowodztwem czlonka Przywodztwa OUN, Romana Suszki. Ukrainskie bojowki nacjonalistyczne dokonywaly napadow zbrojnych na wycofujace sie w strone Rumunii oddzialy Wojska Polskiego, dokonywaly one tez napadow na funkcjonariuszy polskiej policji.

Po aneksji poludniowo-wschodnich terytoriow II RP przez Zwiazek Sowiecki, okolo 20-30 tysiecy nacjonalistow ukrainskich i ich sympatykow przenioslo sie z Halicji do Generalnej Guberni, tworzac w Krakowie swe osrodki dyspozycyjne. W Krakowie tez utworzony zostal, finansowany przez Abwehre i kontrolowany przez dzialaczy skupionych wokol przywodcy OUN, Andrija Melnyka, Ukrainski Komitet Centralny [Ukrajinskij Centralnyj Komitet, UCK]. Na jego czele stanal Wolodymyr Kubijowycz, ktory podejmowal wszelkie decyzje wspolnie z Romanem Suszka i przedstawicielem Abwehry, Theodorem Oberlanderem. Na poludniowo-wschodnich obszarach Generalnej Guberni utworzone zostaly placowki terenowe UCK pod nazwa Ukrajinski Dopomohowi Komitety [UDK], scisle wspolpracujace z administracja niemiecka - w naborze robotnikow do Niemiec, egzekwowaniu kontyngentow, a takze w wysiedlaniu ludnosci polskiej i przesiedlaniu ukrainskiej na Zamojszczyzne celem stworzenia mozliwosci osiedlenia Niemcom z zajmowanych przez wojska niemieckie terenow Zwiazku Sowieckiego. Jednoczesnie UCK-UDK prowadzily polityke intensywnej ukrainizacji terenow, zaliczanych przez OUN do "ukrainskich terytoriow etnicznych", to znaczy na Podlasiu, w szeroko pojetej Chelmszczyznie, na Nadsaniu i na Lemkowszczyznie. Kubijowycz wystepowal do generalnego gubernatora Hansa Franka o wysiedlenie ludnosci polskiej z terenow, ktore OUN uwazala za ukrainskie. W nastepstwie dzialan UCK-UDK, ludnosc ukrainska w Generalnej Guberni byla uprzywilejowana w porownaniu z ludnoscia polska.

W pierwszej polowie 1940 roku dokonal sie, zarysowujacy juz od pierwszej polowy lat trzydziestych, rozlam w OUN. Mlodsi dzialacze OUN, w tym wypuszczony z polskiego wiezienia Stepan Bandera, zorganizowali fronde przeciw "staremu" przywodztwu OUN, kierowanemu przez Andrija Melnyka, tworzac frakcje banderowska w ukrainskim ruchu nacjonalistycznym. W nastepstwie doprowadzilo to do utworzenia dwu partyjnych frakcji - OUN Bandery i OUN Melnyka. Pierwsi uchodzili za nieprzejednanych rewolucjonistow, drugich nazywano "kawiarnianymi rewolucjonistami". We frakcji "rewolucyjnej" znalezli sie bliscy wspolpracownicy Bandery - Jaroslaw Stecko, Mykola Lebed, a takze agent Abwehry, Riko Jaryj. Faktyczny rozlam nastapil w lutym 1940 roku i formalnie potwierdzony zostal na II Wielkim Zborze Organizacji Ukrainskich Nacjonalistow [II Welykyj Zbir Orhanizaciji Ukrajinskych Nacionalistiw, II WZOUN] w kwietniu 1941, na ktorym "uniewazniono" II Wielki Zbor Ukrainskich Nacjonalistow [II WZUN] z sierpnia 1939 roku [odbyly sie zatem dwa "drugie" zbory OUN - dla unikniecia konfuzji, II WZUN z sierpnia 1939 roku okreslany jest w literaturze, jako II (rzymski) WZUN, zas rozlamowy z kwietnia 1941 roku, jako II (krakowski) WZOUN]. Obie frakcje OUN pozostawaly ze soba na wrogiej stopie. II (krakowski, czyli WZOUN) wprowadzil do ruchu faszystowska forme pozdrowienia: podniesienie na wysokosc powyzej czubka glowy wyprostowanej prawej reki z towarzyszaca formula slowna pozdrowienia Slawa Ukrainie - Herojam Slawa! [pol.: 'Slawa Ukrainie - Bohaterom slawa!'].

W maju 1941 roku OUN wiedziala juz o majacej nastapic agresji Niemiec na Rosje. W zwiazku z tym OUN Bandery wydala Polityczni wkaziwky [Wytyczne polityczne], w ktorych przewidywala rychly wybuch "rewolucji narodowej", w trakcie ktorej nastapi "usuwanie okupantow z ziem ukrainskich" - zgodnie z uchwala I KUN z 1929 roku. Przewidywala tez proklamowanie panstwa ukrainskiego po zajeciu terenow Ukrainy przez Niemcy. Wytyczne stwierdzaja, miedzy innymi:

... Mandat na proklamowanie panstwowosci ukrainskiej oraz ustanowienie wladzy daje nam wieloletnia walka rewolucyjno-wyzwolencza, spowodowanie zrywu narodowego, panstwowotworcza inicjatywna oraz faktyczna sila. (pkt 14)

Co rzuca sie w oczy w tym sformulowaniu, to brak powolania sie na mandat Narodu Ukrainskiego na proklamowanie panstwa ukrainskiego typu faszystowskiego - takiego mandatu OUN Bandery nigdy nie uzyskala!

Obie frakcje OUN, Bandery i Melnyka wziely udzial w agresji Niemiec na Zwiazek Sowiecki w czerwcu 1941 roku - OUN Bandery oddala do dyspozycji Niemiec swych czlonkow, z ktorych utworzone zostaly w ramach Abwehry dwa bataliony: Nachtigall i Roland. Piewszy z nich, pod dowodztwem Szuchewycza, wszedl do Lwowa 30 czerwca 1941 roku, drugi zas, pod dowodztwem Jewhena Pobihuszczego (w mundurach slowackich), szedl na wschod. Bataliony te w ukrainskiej literaturze nacjonalistycznej okreslane sa, jako Druzyny Ukrainskich Nacjonalistow [Druzyny Ukrajinskich Nacionalistiw]. OUN Melnyka utworzyla tak zwany Kuren Bukowinski, ktory po dotarciu do Kijowa zostal przeksztalcony przez Niemcow w formacje typu policyjnego.

Niezaleznie od tego, obie frakcje OUN wyslaly na wschod, w slad za wojskami niemieckimi, liczace po okolo 5000 osob kazda, "grupy pochodne" ["pochidni hrupy"]. Ich zadaniem bylo organizowanie administracji terenowej, milicji i grup propagandowych (redakcji gazet, wydawnictw, itp.) na zajetych przez Niemcow terytoriach, uznanych przez nacjonalistow za ukrainskie. W trakcie wykonywania tych zadan obie frakcje nie tylko nie wspoldzialaly ze soba - doszlo miedzy nimi do ostrej rywalizacji, wlacznie z przypadkami mordowania dzialaczy melnykowskich przez banderowcow. Niektore, male (piecio-, szescioosobowe) grupki aktywistow dotarly na Ukraine Naddnieprzanska, a nawet do Zaglebia Donieckiego, gdzie nawiazly kontakt z ukrainskimi intelektualistami przeciwnymi bolszewizmowi. W nastepstwie jednak konfrontacji pogladow ani banderowcom, ani melnykowcom nie udalo sie pozyskac ich dla OUN. Byly nawet przypadki, kiedy w nastepstwie wymiany pogladow ounowcy tracili przekonanie co do slusznosci swojej ideologii.

30 czerwca 1941 roku, grupa banderowcow kierowana przez Stecke, przy wspoldzialaniu z batalionem Nachtigall, dokonala "proklamacji panstwa ukrainskiego" - bez przyzwolenia Niemcow i stawiajac ich tym samym przed faktem dokonanym. Akt "proklamacji" zostal ogloszony przez lwowska rozglosnie radiowa oraz szereg gazet banderowskich, ktore zaczely ukazywac sie juz w pierwszych dniach lipca 1941 roku. W "proklamacji" znalazly sie sformulowania takie, jak:

... Nowopowstale Panstwo Ukrainskie bedzie scisle wspoldzialac z Narodowo-Socjalistycznymi Wielkimi Niemcami, ktore pod przewodem swego Wodza, Adolfa Hitlera tworza nowy lad w Europie i swiecie.
... Niech zyje Organizacja Ukrainskich Nacjonalistow! Niech zyje przywodca Organizacji Ukrainskich Nacjonalistow i Narodu Ukrainskiego, Stepan Bandera!
... Chwala bohaterskiej Armii Niemieckiej i jej Fuhrerowi, Adolfowi Hitlerowi!

"Proklamacje" poparl greckokatolicki (unicki) metropolita lwowski, Andrij Szeptyckyj oraz prawoslawny archijerej lucki, Polikarp.

Niemcy nie zamierzali jednak tolerowac samowoli banderowcow i nakazali odwolanie "proklamacji". Banderowcy nie podporzadkowali sie temu nakazowi, co spowodowalo ograniczenie wolnosci poruszania sie Bandery i Stecki (przebywali w Berlinie), oraz aresztowanie szeregu dzialaczy banderowskiej frakcji OUN. Banderowskie bataliony Nachtigall i Roland zostaly po przeszkoleniu przeksztalcone w koncu 1941 roku w batalion policyjny 201 Schutzmannschaften, ktory pozostawal w dyspozycji Niemcow do konca 1942 roku. Jego zadaniem bylo zwalczanie partyzantki sowieckiej na pograniczu Ukrainy i Bialorusi oraz dokonywanie pacyfikacji wsi bialoruskich. Nastepnie, do marca-kwietnia 1943 roku formacja ta (okolo 5000 ludzi) byla politycznie podporzadkowana OUN Bandery, jako ukrainska policja w sluzbie niemieckiej.

Zatargi OUN Bandery z wladzami niemieckimi spowodowaly, ze redakcje terenowe prasy banderowskiej przejete zostaly przez melnykowcow [interesujacy fakt - w 1941 roku melnykowcy zaczeli wydawac w Rownem tygodnik Wolyn; jego wydawanie wznowiono w 1991 roku - obecnie pismo to opanowane jest przez banderowcow].

W nastepstwie stanowiska Niemiec w sprawie "proklamacji panstwa ukrainskiego", banderowcy az do wiosny 1943 roku zajmowali wobec Niemiec pozycje wyczekujaca, melnykowcy natomiast przez caly okres wojny z Niemcami wspolpracowali.

Jednymi z pierwszych rezultatow dzialania "grup pochodnych" i wejscia do Lwowa batalionu Nachtigall byly, podsycane przez nacjonalistow ukrainskich: pogrom ludnosci zydowskiej w samym Lwowie, nastepny pogrom pod haslem "Dni Petlury" w koncu lipca 1941 roku, obejmujacy juz cala Halicje, a takze wspoludzial w rozstrzelaniu przez Niemcow polskich intelektualistow.

Po doswiadczeniach rzadow bolszewickich w okresie od wrzesnia 1939 do lipca 1941 roku i w nastepstwie dzialan "grup pochodnych" obu frakcji OUN, w pierwszych miesiacach okupacji hitlerowskiej Wolynia i Halicji, nie zdajaca sobie sprawy z faszystowskiego charakteru nacjonalizmu ukrainskiego ludnosc ukrainska ulegla swego rodzaju euforii, omamiona wizja powstania Panstwa Ukrainskiego. Z inicjatywy OUN w wiekszosci wsi ukrainskich lub etnicznie mieszanych, ludnosc sypala symboliczne mogily - u ich stop przemawiali nacjonalistyczni propagandysci. W ich przemowieniach zawarte byly elementy nie tylko antybolszewickiej, ale tez antypolskiej propagandy. Znalazly sie w nich tez zapowiedzi czystek etnicznych, ktorych rezultat ilustrowany byl popularnym haslem: Ukraina bedzie narodowosciowo czysta, jak zrodlana woda w szklance.

Wywolana przez OUN euforia zaczela jednak wygasac - w Halicji po tym, kiedy w sierpniu 1941 roku zostala ona wlaczona do Generalnej Guberni, traktowanej przez Niemcow jako obszar "polski"; na Wolyniu zas po wprowadzeniu jesienia 1941 roku niemieckiej administracji cywilnej, ktora podjela bezwzgledna i na szeroka skale eksploatacje tamtych terenow egzekwowaniem kontyngentow i przymusowym naborem mlodziezy ukrainskiej na roboty do Niemiec.

W nastepstwie brutalnej polityki wladz niemieckich, w obawie przed konsekwencjami za nie wywiazanie sie z kontyngentow, oraz celem unikniecia wywozki do Niemiec, wielu mezczyzn sposrod ludnosci ukrainskiej ucieklo "do lasu" - czesc z nich wstapila do partyzantki sowieckiej, czesc do antysowieckich grup zbrojnych Tarasa Bulby-Borowca, czesc zas chodzila samopas.

Po klesce Niemiec pod Stalingradem, w przewidywaniu przegranej Niemiec w II wojnie swiatowej, oraz w zwiazku z uaktywnieniem sie partyzantki sowieckiej i oddzialow Tarasa Bulby-Borowca, w poczatkach 1943 roku OUN Bandery doszla do przekonania, ze nastal przewidziany w Uchwale z 1929 roku i w Wytycznych politycznych z maja 1941 roku czas na wywolanie "ukrainskiej rewolucji narodowej" prowadzacej do powstania banderowskiego panstwa ukrainskiego.

W lutym 1943 roku, na swojej III Konferencji, OUN Bandery postanowila powolac do zycia wlasna sile zbrojna w postaci Ukrainskiej Armii Wyzwolenczej [Ukrajinska Wyzwolna Armija]. Uzurpujac sobie uprawnienia wlasciwe wladzom panstwa zakladala tez, wobec braku perspektyw na zaciag ochotniczy, powolywanie do tej armii mezczyzn-Ukraincow w drodze mobilizacji. Utworzona w ten sposob "armia", ktora latem 1943 roku przejela od Tarasa Bulby-Borowca nazwe Ukrainska Armia Powstancza [Ukrajinska Powstanska Armija, UPA] nie miala jednak charakteru powstanczego [udzial w ruchu, czy akcji o charakterze powstanczym to sprawa wyboru, a nie poboru]. Trzon UPA stanowili szeregowi, podoficerowie i oficerowie bylych batalionow Nachtigall i Roland, ktorzy pod koniec 1942 roku zakonczyli sluzbe w 201 Shutzmannschaften i ktorych OUN Bandery wezwala z Halicji do sluzby w UPA na Wolyniu. Pierwszymi oddzialami UPA, ktore przybyly na Wolyn z Halicji byly ochotnicze sotnie banderowcow. Latem 1943 roku, OUN Bandery na sile przylaczyla do UPA oddzialy zbrojne OUN Melnyka i UPA Tarasa Bulby-Borowca.

Dyscyplina w UPA utrzymywana byla terrorem - za ucieczke z UPA skazywano na kare smierci przez rozstrzelanie, lub przez odrabanie glowy przed frontem oddzialu. Na kare smierci skazywano tez za sianie defetyzmu.

Obok UPA dzialala tez terrorystyczna, przyrownywana do niemieckiego Gestapo i sowieckiego NKWD, struktura OUN Bandery w postaci Sluzby Bezpieczenstwa [Sluzba Bezpeky, SB].

Utworzone przez OUN Bandery oddzialy UPA nie byly w stanie prowadzic dzialan zbrojnych przeciwko silom niemieckiem i sowieckim z zamiarem ich zniszczenia i nawet nie usilowaly dzialan takich podejmowac - byly one natomiast zdolne do realizowania przewidzianego Uchwala z 1929 roku "usuwania" nieukrainskiego elementu z ziem, uwazanych przez OUN za ukrainskie. Elementem nieukrainskim na Wolyniu i w Halicji byla przede wszystkim ludnosc polska. Do jej planowej, masowej, doktrynalnej eksterminacji OUN Bandery przystapila wczesna wiosna 1943 roku, przy czym poczatkowo wykonywala ja pod przykrywka oddzialow Tarasa Bulby-Borowca, przez co niezorientowana ludnosc polska nazywala blednie sprawcow mordow "bulbowcami".

Juz w maju 1943 roku, w rozmowie z biskupem prawoslawnym Polikarpem, komisarz Wolynia i Podola, Heinrich Schoene ocenial ilosc wymordowanej ludnosci polskiej na 15 000. Zmasowane mordy na ludnosci polskiej, w ktorych glowna role odgrywaly bojowki Sluzby Bezpeky, mialy miejsce w lipcu i w sierpniu 1943 roku. W ich nastepstwie w tymze roku zginelo na Wolyniu z rak banderowcow co najmniej 60 000 ludnosci polskiej.

W omawianym okresie, ani tez na przestrzeni historii (wlaczjac okres miedzywojenny), nie istnial na Wolyniu "konflikt polsko-ukrainski". Ani Niemcy, ani Sowieci tez nie byli zainteresowani "wyrzynaniem" (termin z meldunku partyzantki sowieckiej do Moskwy) ludnosci polskiej. Niemcom, jak kazdemu okupantowi, zalezalo na utrzymaniu spokoju i porzadku, ktore byly warunkiem planowej eksploatacji okupowanego terenu, zas paryzantka sowiecka, wobec wrogiego nastawienia nacjonalistow ukrainskich, mogla liczyc na zaopatrywanie w zywnosc w zasadzie tylko u ludnosci polskiej (partyzantka sowiecka, nolens volens mogla byc uwazana za taktycznego sojusznika Polakow w walce z Niemcami, oraz w obronie przed mordowaniem ludnosci polskiej przez banderowcow).

W szeregach UPA znalazla sie pewna liczba Ukraincow z Wielkiej Ukrainy oraz Uzbekow, Tatarow i Azerow zbieglych z niemieckich obozow jenieckich, ktorzy nie wstapili do partyzantki sowieckiej. OUN Bandery wlaczyla tez do realizacji swoich zadan pewna liczbe Zydow - lekarzy, rzemieslnikow i innych, ktorzy, zorganizowani w dwoch obozach, byli wykorzystywani w swoich zawodach. Z chwila zblizenia sie wojsk sowieckich, Sluzba Bezpeky wymordowala wiekszosc Ukraincow naddnieprzanskich, wszystkich Azerow, Tatarow i innych, ktorzy znalezli sie w UPA, a takze Zydow.

Masowa eksterminacja ludnosci polskiej w Halicji rozpoczela sie w 1944 roku i trwala nawet po jej zajeciu przez wojska sowieckie. Z rak OUN Bandery zginelo w Halicji meczenska smiercia dalsze 60 000 ludnosci polskiej. Sytuacja w Halicji byla bardziej tragiczna, niz gdziekolwiek indziej ze wzgledu na duza ilosc rodzin mieszanych, polsko-ukrainskich. Nierzadko dochodzilo do wypadkow, kiedy mordowali sie nawzajem czlonkowie jednej rodziny! Ogolem, na Wolyniu i w Halicji z rak OUN Bandery zginelo co najmniej 120 000 ludnosci polskiej. Meczenska smiercia zginelo ponad stu ksiezy rzymskokatolickich - czesto gineli oni przy oltarzach podczas odprawiania nabozenstwa. Mordercza dzialalnosc UPA spowodowala utworzenie z mlodziezy polskiej i ukrainskiej oddzialow, zwanych z rosyjska 'istriebitielnyje bataliony', ktorych wylacznym zadaniem bylo zwalczanie oddzialow banderowskich.

Szeregi UPA byly systematycznie uzupelniane przez komorki organizacyjno-mobilizacyjne. W okresie apogeum swojej dzialalnosci, UPA liczyla okolo 40 000 ludzi. Uwzgledniajac charakter i warunki dzialalnosci tej formacji mozna przyjac, ze przez jej szeregi przewinelo sie (w znacznej czesci w drodze przymusu) okolo 100 000 osob, co stanowi okolo 0.3% ludnosci ukrainskiej.

OUN Bandery posiadala na Wolyniu i w Halicji swe struktury polityczne, czesto majace powiazania z UPA i SB, posiadala tez na wszystkich szczeblach w terenie (okregi, nadrejony, rejony) swoje bojowki. W terenie, z kilku wsi ukrainskich organizowane byly "Kuszczowe" Oddzialy Samoobrony [Samooboronni Kuszczowi Widdily, SKW], wchodzace w sklad wiekszej struktury zbrojno-organizacyjnej - "stanicy" [ukr.: 'stanycia']. W SKW i w "stanicach" powolywani byli ich przywodcy, bojowki SB, oraz aparat gospodarczo-zaopatrzeniowy. OUN Bandery nakladala na ludnosc ukrainska kontyngenty, rekwirowala od niej na swoje potrzeby bydlo, trzode, odziez, zboze, itp.

OUN Bandery, jako formacja totalitarna kierujaca sie zasada "kto nie z nami - ten przeciwko nam", w miare zblizania sie frontu wschodniego mordowala wszystkich podejrzanych o mozliwosc szkodzenia jej. Mordowani byli zolnierze i oficerowie sowieccy, ktorzy zbiegli z niemieckich obozow jenieckich i znalazlszy schronienie u miejscowej ludnosci nie przylaczyli sie ani do sowieckiej partyzantki, ani do UPA. Mordowani byli dlatego, ze znali miejscowe struktury OUN Bandery - "stanicznych", "esbistow", gospodarczych, szkoleniowcow, itp.

Po powrocie w 1944 roku na Wolyn i do Halicji wladzy sowieckiej, OUN Bandery, szczegolnie zas jej Sluzba Bezpeky, mordowala masowo nie tylko tych sposrod Ukraincow, ktorzy poszli na wspolprace z wladzami sowieckimi, ale rowniez tych, ktorzy z przekonan lub z obawy przed wladza sowiecka odmawiali im niezbednego wsparcia w postaci zywnosci, odziezy, itp. Na pisemne polecenie Przywodztwa OUN, w celu zastraszenia ludnosci ukrainskiej Sluzba Bezpeky stosowala tez publiczne tortury osob podejrzanych o "zdrade narodu ukrainskiego", zas wobec podejrzanych czlonkow OUN-UPA stosowano tortury celem zmuszenia ich do przyznania sie do rzekomych win, lub wskazania rzekomych wspolwinnych. Jedna z czesciej stosowanych tortur polegala na podwieszaniu podejrzanego nad rozpalonym ogniskiem.

Opublikowany zostal dotad wykaz ponad 5000 ukrainskich ofiar banderowcow, zamordowanych w latach 1941-1950. Rozklad geograficzny popelnionych morderstw pozwala na dokonanie szacunkowych obliczen, wedlug ktorych ilosc ofiar sposrod ludnosci ukrainskiej wyniosla co najmniej 80 000 osob.

Eksterminacje bezbronnej ludnosci polskiej i ukrainskiej przez OUN nalezy bezwzglednie zaliczyc do kategorii zbrodni ludobojstwa.

Poza wskazaniem na zbrodniczosc dzialan OUN, wskazac nalezy rowniez na zbrodnicza dzialalnosc pozostajacych w sluzbie niemieckiej ukrainskich batalionow Schutzmannschaften oraz Ukrainskiej Policji Pomocniczej, podlegajacych organizacyjnie OUN Bandery. Formacje te, wespol z silami niemieckimi, braly udzial w krwawych pacyfikacjach wsi ukrainskich - przykladowo, jesienia 1942 roku, w pacyfikacji wsi ukrainskiej Kortylisy zamordowanych, lub spalonych zywcem zostalo 2875 jej mieszkanców, w tym 1620 dzieci. Aczkolwiek bezposrednia odpowiedzialnosc za te dzialania ponosza Niemcy, ktorym formacje ukrainskie podporzadkowane byly operacyjnie, odpowiedzialnosc polityczna za powstanie i dzialania tej formacji ponosi OUN.

Na przelomie 1943/1944 roku, w obliczu zblizajacego sie frontu sowieckiego, w przywodztwie i na szczycie terenowej hierachii OUN-UPA doszlo do rozbieznosci zdan na temat dokonywanych aktow eksterminacji. Jej nastepstwem byly masowe czystki w szeregach OUN i UPA, w ramach ktorych fizycznie likwidowano dzialaczy (szczegolnie z Wolynia) przeciwnych oblednym, masowym mordom ludnosci ukrainskiej.

W okresie od kwietnia do grudnia 1943 roku Bandera zawiesil wspolprace OUN z Niemcami, nastepnie jednak, w obliczu przesuwania sie frontu wschodniego doszlo, poczatkowo na lokalna skale, do wspolpracy, a od lutego 1944 roku do generalnego porozumienia miedzy OUN Bandery i Niemcami. W ramach tego porozumienia OUN-UPA zobowiazala sie dostarczac Niemcom informacji wywiadowczych, Niemcy zas mieli zaopatrywac UPA w bron i amunicje.

Wobec przewidywanej kleski Niemiec i w nastepstwie uzyskanych w kwietniu 1944 roku informacji, ze Zachod nie jest zainteresowany wspolpraca ze zbrodnicza OUN Bandery, frakcja ta powolala do zycia w lipcu 1944 roku "ponadpartyjny" organ w postaci Glownej Ukrainskiej Rady Wyzwolenczej [Ukrajinska Holowna Wyzwolna Rada, UHWR] - OUN Melnyka w sklad Rady nie weszla. Na czele utworzonego przez UHWR "rzadu" stanal dowodca UPA i przywodca OUN Bandery, Roman Szuchewycz. W rzeczywistosci UHWR byla niczym innym, jak OUN Bandery pod zmienionym szyldem.

Odrebnego omowienia wymaga dzialalnosc w czasie wojny OUN Melnyka. Ta frakcja OUN ubiegala sie od wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej o stworzenie w ramach Wehrmachtu ukrainskich formacji wojskowych. Do czasu kleski pod Staligradem Hitler nie potrzebowal ukrainskiego wspolnika do zwyciestwa nad Zwiazkiem Sowieckim. Dopiero po tej klesce, w marcu 1943 roku, zgodzil sie na utworzenie w ramach Waffen SS halickiej dywizji SS Galizien, w ktorej zabroniono jednak uzywania terminu "Ukraina" i od niego pochodnych - dywizja byla "halicka". W jej ramach utworzono piec pulkow policyjnych, w kazdym ponad 1200 ludzi. Niektore z tych pulkow braly udzial w pacyfikacjach wsi polskich, jak na przyklad Huta Pieniacka, w ktorej w lutym 1944 roku, przy wspoldzialaniu z oddzialami UPA, spalono zywcem i zamordowano z broni palnej ponad 1000 Polakow. W tym samym czasie jeden z pulkow dywizji, wespol z oddzialem UPA i przy wspoldzialaniu Niemcow, dokonal pacyfikacji miasteczka Podkamien.

W lipcu 1944 roku dywizja SS Galizien wziela udzial w bitwie pod Brodami, gdzie zostala rozgromiona - sposrod 11 000 jej stanu uratowalo sie okolo 3000, reszta polegla, dostala do sowieckiej niewoli, lub przylaczyla do okolicznych oddzialow UPA. Po uzupelnieniu stanu dywizji, Niemcy wyslali ja do tlumienia antyhitlerowskiego powstania slowackiego, a nastepnie do walk z komunistyczna partyzantka jugoslawianska Josipa Broz-Tito. Koniec wojny zastal dywizje w Austrii, gdzie walczyla jeszcze z napierajaca armia sowiecka. Wobec mozliwosci dostania sie do niewoli sowieckiej, dywizja zeszla z frontu udajac sie w kierunku zblizajacych sie wojsk brytyjskich, ktorym oddala sie do niewoli wraz z dowodca, gen. SS Fritzem Freitagiem.
Nieprawdziwym jest twierdzenie, jakoby pod koniec wojny dywizja SS Galizien zostala przemianowana na I Dywizje (nigdy nie powstalej Ukrainskiej Armii Narodowej) - ci, ktorzy byli w szeregach SS Galizien otrzymuja z Niemiec renty za czas sluzby w niej i okres pobytu w niewoli brytyjskiej.

Z dywizja SS Galizien wiaza sie dzieje 31 pulku SD [niem.: Sonder Dienst], skladajacego sie z wolynian-melnykowcow. Powstal on na przelomie 1943/44 roku, a jego dowodcami byli niemieccy oficerowie SS. Pulk ten, gdy byl jeszcze na terenie okupowanej Polski, zaczeto nazywac Ukrainskim Legionem Samoobrony, lub Wolynskim Legionem Samoobrony. Te eufemistyczne nazwy nie mialy niczego wspolnego z jakakolwiek obrona czegokolwiek. Gdy w sierpniu 1944 roku pulk osiagnal Malopolske, wylaczono z niego oddzial okolo 600 zolnierzy, ktory pod dowodztwem agenta niemieckiego, plk. Petra Diaczenko, zostal skierowany do tlumienia Powstania Warszawskiego. Rola, jaka tam odegral, wciaz czeka na zbadanie. Ostatecznie, 31 pulk SD zostal w poczatkach 1945 roku wlaczony na terenie Slowenii do dywizji SS Galizien i wraz z nia poszedl do niewoli brytyjskiej.

Bez wzgledu na przewidywany wynik wojny, OUN uwazala, ze terytoria na zachod od Bugu i Sanu - Podlasie, Chelmszczyzna, Nadsanie i Lemkowszczyzna - maja wejsc w sklad panstwa ukrainskiego. Stad przemarsz kilku sotni w koncu 1943 roku z Wolynia na teren Chelmszczyzny i tworzenie na tak zwanym "Zacurzoniu" struktur podziemnych OUN i oddzialow UPA, jak tez struktur SKW. W 1944 roku na teren "Zacurzonia" przeszly tez sotnie UPA z Halicji. Plany Bandery spotkaly sie z przeciwdzialaniem polskiego podziemia, szczegolnie Armii Krajowej, a po powolaniu do zycia tak zwanej Polski Ludowej, rowniez ze strony jej formacji zbrojnych. Wobec rozstrzygniec terytorialnych uzgodnionych przez aliantow, zgodnie z ktorymi terytoria te mialy nalezec do Polski, zaistnialy dodatkowe powody do podjecia dzialan w kierunku zniszczenia formacji OUN-UPA i ich dzialalnosci. Poniewaz formacje te bazowaly we wsiach ukrainskich, w toku ich zwalczania dochodzilo do niezamierzonych strat wsrod ludnosci ukrainskiej nie majacej najczesciej niczego wspolnego, lub wrecz przeciwnej OUN-UPA-SKW. Odpowiedzialnosc za te ofiary ponosi OUN Bandery.

Po ostatecznej klesce Niemiec, w maju 1945 roku zostala uchwalona przez OUN Bandery Deklaracija [Deklaracja], ktora przewidywala rychly wybuch III wojny swiatowej - miedzy panstwami Zachodu a Zwiazkiem Sowieckim. Celem Deklaracji bylo uzasadnienie koniecznosci dalszej walki OUN o utworzenie na terenach powojennej Polski (Podlasie, Chelmszczyzna, Nadsanie i Lemkowszczyzna - uwazane przez nacjonalistow ukrainskich za "ukrainskie terytoria etniczne") zalazka majacego powstac w nastepstwie III wojny swiatowej ukrainskiego panstwa (oczywiscie panstwa wedlug wizji ukrainskich nacjonalistow). Stad kontynuacja dzialan OUN-UPA przeciwko silom polskim, podziemnym i oficjalnym, o oderwanie tych terytoriow od Polski. Dzialania te obejmowaly napady na posterunki Milicji Obywatelskiej, garnizony wojskowe, tworzenie "republik" banderowskich (jak w Przemyskiem), itp. W tych warunkach wladza, jakakolwiek by nie byla, nie miala wyboru - rebelia banderowska musiala byc stlumiona.

Wobec powojennych zmian terytorialnych, miedzy republikami sowieckimi: Ukrainska, Bialoruska i Litewska, a Polska doszlo do zawarcia umow o dobrowolnej wymianie ludnosci. Realizacja umow z Bialorusia i Litwa nie nastreczylo trudnosci - Polske opuscili tylko ci, ktorzy chcieli wyjechac. Trudnosci wystapily natomiast przy wymianie ludnosci ukrainskiej. Ludnosc polska na terenach zajetych przez Zwiazek Sowiecki, wobec wciaz powtarzajacych sie aktow eksterminacji z rak banderowcow i wobec perspektywy przyszlosci pod znienawidzona wladza sowiecka, nieprzymuszona opuszczala masowo dotychczasowe miejsca zamieszkania przenoszac sie na teren powojennej Polski.

Jezeli chodzi o Ukraincow, to czesc z nich, nastawiona lewicowo, decydowala o wyjezdzie na sowiecka Ukraine. OUN Bandery byla zdecydowanie przeciwna temu trendowi zakazujac wrecz chetnym na wyjazd zglaszanie sie do polsko-sowieckich urzedow zalatwiajacych sprawy zwiazane z wymiana ludnosci. Doprowadzilo to do uzycia przymusu wobec ludnosci ukrainskiej w przesiedlania jej na Ukraine. W odwecie OUN-UPA palila wsie, z ktorych przesiedlono ludnosc ukrainska, mordowala czlonkow komisji przesiedlenczych, niszczyla mosty, drogi, srodki transportu, linie komunikacyjne.

Nastepstwem polityki i dzialalnosci OUN Bandery wobec wymiany ludnosci bylo zaostrzenie sie stosunkow polsko-ukrainskich - odzyly urazy zadawnione, swieze zaognily sie - krwawe mordy i przesladowania prowadzily do jeszcze krwawszych akcji odwetowych (np. we wsi Pawlokoma ekspedycja karna polskiego Podziemia przeciw OUN-UPA zakonczyla sie rozstrzelaniem wszystkich pojmanych mezczyzn w wieku powyzej lat siedemnastu - wedlug niektorych zrodel ponad trzystu osob).

Przesiedlenia ludnosci ukrainskiej na Ukraine przeciagaly sie - wreszcie wladze sowieckie uznaly wymiane ludnosci za zakonczona, chociaz w Polsce pozostalo jeszcze okolo 150 000 ludnosci ukrainskiej i lemkowskiej.

Wobec dalszej dzialalnosci banderowskiego podziemia majacej na celu oderwanie od Panstwa Polskiego jego poludniowo-wschodnich terenow (okolo 19 500 km. kw.), wladze tak zwanej Polski Ludowej, celem pozbawienia OUN-UPA bazy zaopatrzeniowej, jak tez uniemozliwienia (w drodze prowadzonej przez OUN Bandery "mobilizacji") naboru w szeregi UPA, podjely decyzje o przesiedleniu pozostalej w Polsce ludnosci ukrainskiej i lemkowskiej na tak zwane Ziemie Odzyskane (Ziemie Zachodnie i Polnocne) w ramach Operacji "Wisla". Przesiedlenie 150 000 ludnosci na jeden obszar bylo niemozliwe fizycznie (brak "pustych" terenow do zasiedlenia), jak i mijaloby sie z celem (w wiekszych skupiskach stwarzaloby mozliwosc kontynuacji, lub odrodzenia sie struktur OUN-UPA), wladze zdecydowaly wiec o rozproszeniu przesiedlanej ludnosci powodujac tym znaczne ulatwienie procesu naturalnej asymilacji. Zasadnosc Operacji "Wisla" uznal nacjonalistyczny historyk ukrainski, Lew Szankowskyj stwierdzajac, ze gdyby nie przeprowadzono przesiedlenia ludnosci, OUN-UPA dlugo jeszcze prowadzilaby swoja dzialalnosc.

Calkowita odpowiedzialnosc za zaistnialy stan rzeczy ponosi OUN Bandery, bedaca praprzyczyna zastosowania przymusu w akcji przesiedlenia i ktora spowodowala podjecie decyzji o Operacji "Wisla". Wina OUN Bandery za przesiedlenie ludnosci ukrainskiej i lemkowskiej w ramach Operacji "Wisla" jest analogiczna do winy Hitlera za wysiedlenie Niemcow z zachodnich obszarow powojennej Polski. Dzialania OUN Bandery spowodowaly rozproszenie istniejacych uprzednio w Polsce zwartych i dobrze funkcjonujacych skupisk ludnosci ukrainskiej, nastepstwem czego stala sie postepujaca i nieunikniona asymilacja mniejszosci ukrainskiej. Banderowska frakcja OUN winna jest tez wynarodowienia wielu tysiecy Ukraincow, ktorzy z roznych pobudek wyjechali z Ukrainy do Polski w ramach wymiany ludnosci (podajac sie za Polakow) z Wolynia i Halicji. Ci, nie zaangazowani w dzialalnosc OUN-UPA, wyjechali do Polski wraz ze sprzyjajaca im ludnoscia polska; ci, winni popelnionych zbrodni, wyjezdzali do Polski wykorzystujac czasami dokumenty swych polskich ofiar. Nastepstwem zbrodni popelnionych przez OUN Bandery jest tez fakt, ze nawet dzisiaj, dziesiatki lat od zakonczenia drugiej wojny swiatowej, ukrainskie pochodzenie nie jest w oczach Polakow czyms, czym nalezy sie szczycic.

Po zakonczeniu wojny i likwidacji struktur OUN-UPA, zanikla tez w Polsce dzialalnosc OUN. Nacjonalizm ukrainski odrodzil sie tam dopiero po upadku PRL - jego eksponentem zostal Zarzad Glowny Zwiazku Ukraincow w Polsce ze swym organem prasowyn Nasze Slowo i Zwiazek Ukrainskich Wiezniow Politycznych Okresu Stalinowskiego [Bractwo UPA], wspierane przez takich teoretykow i obroncow integralnego nacjonalizmu ukrainskiego, jak Bohdan Huk, Roman Drozd, Eugeniusz [Jewhen] Misylo i inni.

Po 1946 roku, w nastepstwie rozpoczecia "zimnej wojny", Wielka Brytania zatrudnila w swych sluzbach specjalnych wielu banderowcow ze Stepanem Bandera wlacznie, zas Stany Zjednoczone do tychze sluzb zaangazowaly buntujacych sie przeciwko Banderze dzialaczy ze srodowiska Glownej Ukrainskiej Rady Wyzwolenczej z Mykola Lebiediem na czele (Roman Szuchewycz pozostal na Ukrainie). Na fali "zimnej wojny" znaczenie nacjonalistow ukrainskich i zapotrzebowanie na ich uslugi znacznie wzroslo - Wielka Brytania przyjela bylych ukrainskich esesmanow z SS Galizien, wyrazila zgode na ich przyjecie Kanada, Stany Zjednoczone finansowaly wydawnictwa. Zachod sprzyjal rowniez utworzeniu szeregu ukrainskich osrodkow pseudonaukowych o charakterze nacjonalistycznym (np. przy Harvard University, czy University of Alberta w Kanadzie). Trendowi temu sprzyjal fakt formalnego oderwania sie od OUN Bandery czesci jej dzialaczy, ktorzy werbalnie przeszli na pozycje demokratyczne (Mykola Lebed, Lew i Daria Rebet) i w 1954 roku utworzyli nowa frakcje OUN pod nazwa OUN-z [ukr.: OUN-za kordonom; pol.: OUN-zagranica], nazywana potocznie "dwojkarzami", lub "uhawerowcami" 9od UHWR).

Po upadku Zwiazku Sowieckiego poplynela z Zachodu na Ukraine fala nacjonalistow ukrainskich. Najpierw melnykowcy, ktorzy swoja frakcje OUN zarejestrowali jako organizcje spoleczna, za nimi podazyli banderowcy, ktorzy dla ukrycia prawdziwego oblicza tej frakcji OUN zarejestrowali sie na Ukrainie, jako Kongres Ukrainskich Nacjonalistow [Konhres Ukrajinskich Nacionalistiw]. Za banderowcami podazyla OUN-z, ktorej przywodcy: Anatol Kaminskyj, Jaroslaw Pelenskyj, Taras Hunczak usadowili sie w kijowskich uczelniach. Wszystkie trzy frakcje OUN, nie odchodzac od zasad ideologicznych i zalozen programowych OUN z 1929 roku, ze wzgledow taktycznych okreslily sie na Ukrainie, jako "narodowo-demokratyczne".

Obok nich powstaly "nieprzejednane", jawnie faszystowskiego typu organizacje nacjonalistyczne: Panstwowa Niepodleglosc Ukrainy [Derzawna Samostijnist Ukrajiny], UNA-UNSO oraz dzialajaca we Lwowskiem Socjal-Nacjonalistyczna Partia Ukrainy [Social-Nacionalistyczna Partija Ukrajiny, S-NPU], analogiczna do hitlerowskiej NSDAP. Mimo, iz badania ukrainskiej opinii publicznej z 2003 roku wykazaly poparcie dla radykalnego nacjonalizmu ukrainskiego tylko u 1% badanych, wciaz zywy etos integralnego nacjonalizmu ukrainskiego na Wolyniu i w Halicji w dalszym ciagu nie pozwala na publiczne potepienie OUN i jej struktur, szczegolnie UPA.

O Sluzbie Bezpeky nie mowi sie i nie pisze w ogole - jak gdyby nigdy nie istniala.

OUN nie tylko nie przyznaje sie do popelnienia zbrodni ludobojstwa, ale wrecz heroizuje jej inspiratorow, organizatorow i dzialaczy, czego dowodem wznoszone im na Wolyniu i w Halicji pomniki - ich nazwiska nadaje sie, jako nazwy, ulicom, placom, szkolom...

Na fali obchodow 60 rocznicy mordow wolynskich (2003), w nastepstwie dzialania wladz panstwowych Ukrainy i Polski, sprawa popelnionej zbrodni ludobojstwa ulegla calkowitemu wyciszeniu. Podczas obchodow nie zostaly wskazane formacje ideologiczno-polityczno-zbrojne, ktore dopuscily sie tej zbrodni - odpowiedzialnosc jakby rozmyla sie i cale odium za te zbrodnie - z konkretnych formacji politycznych, organizacji i ludzi - spadlo na CALY NAROD UKRAINSKI!

Niestety tez, integralny nacjonalizm ukrainski jawnie rozwija sie dzisiaj na Wolyniu i w Halicji, przy czym Wolyn przejal paleczke w heroizacji zbrodniarzy i falszowaniu historii. Udzial w tym procederze biora ludzie uwazajacy sie za elity narodu ukrainskiego. I chociaz w Parlamencie Panstwa Ukrainskiego radykalni (integralni) nacjonalisci stanowia jedynie znikomy odsetek i nie doszlo do uznania OUN-UPA za formacje narodowo-wyzwolencza, jednak ani Rzad Ukrainski, ani Parlament nie zdecydowaly sie na potepienie zbrodni, jakich dopuscily sie OUN-UPA i ich dzialacze. Dominujacy w Halicji Kosciol Greckokatolicki (unicki) tez nigdy nie potepil ani ideologii, ani celow strategicznych, ani zbrodniczej dzialalnosci OUN (List Pasterski arcybiskupa Szeptyckiego Ne ubyj [Nie zabijaj], pochodzacy z listopada 1942 roku dotyczyl jedynie eksterminacji Zydow, w ktorej udzial brali nacjonalisci ukrainscy).

•

Fakty historyczne swiadcza o tym, ze nie ma i nie bylo - ani w czasach zamierzchlych, ani w okresie miedzywojennym, a tym bardziej w okresie hitlerowskiej okupacji Wolynia i Halicji - "konfliktu polsko-ukrainskiego" - nie bylo tez i nie ma "problemu polsko-ukrainskiego". Jest za to na pewno problem zbrodniczej przeszlosci INTEGRALNEGO NACJONALIZMU UKRAINSKIEGO, oraz nabrzmiewajacy problem odradzania sie tego nacjonalizmu w Polsce i na Ukrainie od czasu upadku Zwiazku Sowieckiego i PRL. Bez oficjalnego potepienia dzialalnosci tego nacjonalizmu i jego struktur przez rzady Polski i Ukrainy, w dajacej sie przewidziec przyszlosci nie dojdzie do pojednania polsko-ukrainskiego na plaszczyznie obu spoleczenstw, bowiem popelniona przez OUN-UPA zbrodnia ludobojstwa nie ulegnie zatarciu w pamieci historycznej narodu polskiego bez potepienia sprawcow. Nie jest tez tajemnica, ze odradzanie sie integralnego nacjonalizmu ukrainskiego w Polsce i na Ukrainie mozliwe jest jedynie dzieki poparciu politycznemu Stanow Zjednoczonych Ameryki i sluzy wylacznie geopolitycznym interesom tego kraju - na pewno jednak nie sluzy interesom Narodu i Panstwa Ukrainskiego.

• • •

Integralny nacjonalizm ukrainski - jak kazdy ruch totalitarny - jest niereformowalny. On tylko, nim zagarnie wladze, jest gietki taktycznie dostosowujac do zmieniajacych sie warunkow.

Copyright © 2005 Wiktor Poliszczuk
As per Author's request, non-commercial use and dissemination of this work are free, with a provision
that its source, stated below, is indicated.
www.electronicmuseum.ca

GENOCIDE COMMITTED BY UKRAINIAN NATIONALISTS IN OCCUPIED POLAND
POLAND - WWII

Home

ELECTRONIC MUSEUM holds the exclusive copyright ownership of the layout and most contents of this web site. Infringements in any form and by any means shall be prosecuted. Permission for uses other than viewing may be granted upon written request. Only express written permissions are considered valid. Terms and conditions may vary.

Last modified December 11, 2009 2:17 PM
Copyright © ElectronicMuseum.ca